İran’da çevrim içi konserinde zorunlu başörtüsü kuralına uymadığı gerekçesiyle yargılanan şarkıcı Parastoo Ahmadi ve ekibine verilen 74 kırbaç cezası, temyiz mahkemesince duruşma açılmadan onandı. Kum kentindeki yerel mahkemenin aldığı ceza kararı ve iki yıllık mesleki yasaklar üst yargı tarafından kesinleşti.
YouTube üzerinden Aralık 2024’te kolsuz elbiseyle canlı konser veren 29 yaşındaki Ahmadi’nin performansı milyonlarca izlenmeye ulaştıktan sonra adli soruşturmaya konu olmuştu. Kadınların halka açık gösteri yapmasını yasaklayan ve örtünme mecburiyeti getiren mevzuat doğrultusunda, sanatçıyla beraber yapım ve orkestra ekibinden sekiz kişi kamu ahlakını zedelemekten suçlu bulunmuştu. Sanıklara 74’er kırbaç cezasının yanı sıra iki yıl yurt dışına çıkış yasağı ve görsel-işitsel faaliyetlerden men kararı getirilmişti.
Müvekkillerinin temyiz başvurusunun duruşmasız reddedildiğini bildiren avukatlardan biri BBC’ye şu açıklamayı yaptı:
“Bize göre konser vermek kesinlikle bir suç teşkil etmiyordu. Mahkeme, para cezası veya daha hafif yaptırımlar seçeneği bulunmasına rağmen bu suçlamalar için verilebilecek en ağır cezalardan birini uyguladı”
Avukat, üst mahkemenin tavrına ilişkin değerlendirmesinde ayrıca şunları kaydetti:
“Temyiz Mahkemesi duruşma yapma seçeneği olmasına rağmen bunu tercih etmedi ve kararı aynen onadı. Bu kararın verilmesindeki temel amacın, benzer olayların tekrarlanmasını önlemek ve gözdağı vermek olduğu anlaşılıyor”
Tepkiler ve Benzer Kararlar
Yargı kararına tepki gösteren sürgündeki müzisyen Googoosh, sosyal medya hesabı üzerinden şu ifadeleri kullandı:
“Umarım bu karanlık günler sona erer, kadınlar nasıl yaşayacaklarını ve giyineceklerini seçme özgürlüğünü yeniden kazanır ve değerli vatanımızda sanatsal ifade bir kez daha yeşerir”
Müzisyen Hüseyin Alizadeh tepkisini şu sözlerle paylaştı:
“Parastoo Ahmadi’nin yerine 70 kırbaç yemeye hazırım”
Uygulamayı kınayan Uluslararası Af Örgütü ise şu tespitte bulundu:
“Kırbaç cezasının zalimane, insanlık dışı ve aşağılayıcı bir cezalandırma olduğunu ve işkence ile diğer kötü muamelelerin mutlak yasağını ihlal ettiğini”
İran’da Ocak 2024’te Kürt kökenli aktivist Roya Heshmati de benzer bir suçlamayla 74 kırbaç cezasına çarptırılmıştı. Kürt hakları örgütü Hengaw’ın bildirdiğine göre Heshmati, Tahran’daki savcılıkta kadın bir görevlinin zorla başını örttüğünü, ardından erkek bir görevlinin omzuna, sırtına, kalçasına ve bacaklarına kırbaçla vurduğunu ifade etmişti.
2022 yılında 22 yaşındaki Mahsa Amini’nin ahlak polisince gözaltına alınmasının ardından ölümüyle başlayan kitlesel eylemler sonrasında kadınların kıyafet kurallarına yönelik tepkileri devam ediyor. Denetim süreçlerini değerlendiren Düzenin Maslahatını Teşhis Konseyi Üyesi Golamali Haddad-Adel, ülkenin dış gerilimleri sebebiyle yetkililerin “şu an için bu cepheye gerektiği kadar odaklanamadığını”
belirtti.
