İspanya Başbakanı Pedro Sanchez, mecliste hükümetin sunduğu konut kararnamelerinin reddedilmesi ve artan siyasi baskıların ardından 29 Kasım Pazar günü erken genel seçime gidileceğini açıkladı. 2 Ekim’deki meclis yenilgisinin ardından tırmanan kriz, parlamentonun iki kanadının feshedilmesi süreciyle sonuçlandı.
Konut Krizi ve Meclisteki Oylama Kaybı
AP verilerine göre son 10 yılda ortalama kiraların neredeyse iki katına ulaştığı İspanya’da, Madrid’de yaşayan 87 yaşındaki Maricarmen Abascal’ın tahliye edilmesi kamuoyunda büyük bir toplumsal tepkiye yol açtı. Yaşananların simge haline gelmesiyle beraber Madrid ve diğer kentlerde kiracılar ile konut aktivistleri geniş katılımlı eylemler başlattı.
Toplumsal baskının artması üzerine Sanchez hükümeti şu maddeleri içeren iki acil kararname hazırladı:
Ekonomik olarak zor durumdaki kiracıların tahliyelerinin 2030’a kadar durdurulması,
Belirli kira sözleşmelerinin süresinin otomatik uzatılması,
Kira artışlarına yasal tavan getirilmesi,
Gayrimenkul spekülasyonunun engellenmesi.
Temsilciler Kongresi 2 Ekim Cuma günü olağanüstü toplandı. Yapılan oylamada birinci konut düzenlemesi 178’e karşı 172 oyla, ikinci düzenleme ise 184’e karşı 166 oyla reddedildi. Ana muhalefetteki Halk Partisi (PP) ve Vox’un yanı sıra hükümetin dışarıdan desteğine ihtiyaç duyduğu Katalan ayrılıkçı Junts partisinin de aleyhte oy kullanması kritik yenilgiye neden oldu.
Kırılgan Parlamento Dengesi ve Karar Süreci
2023 seçimlerinin ardından PSOE ve Sumar ittifakıyla kurulan azınlık hükümeti, 350 sandalyeli mecliste yalnızca 147 milletvekiline sahipti. Bask ve Katalan partilerinin oyuna bağımlı olan yönetim, 2023’ten beri yeni bir devlet bütçesini parlamentodan geçirememişti. 2 Ekim oylaması hükümeti hukuken düşürmese de yasama yeteneğinin tıkandığını netleştirdi.
Reuters’ın bildirdiğine göre oylamanın ertesi günü yaklaşık 50 şehirde protestolar yapıldı ve Madrid’deki eyleme 70 bin kişi katıldı. El País’in aktardığı bilgilere göre Sanchez, parti yöneticileri ve ortaklarıyla hafta sonu boyunca yoğun kriz toplantıları yürüttü.
La Moncloa ise başlangıçta tüm seçeneklerin masada olduğunu belirtti.
Erken seçim kararında konut sorununun yanı sıra PSOE çevresindeki yolsuzluk soruşturmaları, Başbakan’ın yakın çevresine ilişkin adli süreçler ve Ceuta’da yaz aylarında yaşanan göç krizi de belirleyici oldu. Sanchez ve ilgili taraflar bu iddiaları reddetti.
İspanya Başbakanı Pedro Sanchez, 5 Ekim Pazartesi günü kameraların karşısına geçerek parlamentonun feshedileceğini ve 29 Kasım’da erken genel seçim yapılacağını açıkladı.
Kral VI. Felipe’yi bilgilendirdiğini ifade eden Sanchez, olağanüstü Bakanlar Kurulu toplantısıyla birlikte fesih sürecinin başlayacağını belirterek İspanyol seçmenlere ülkenin geleceğini belirleme çağrısında bulundu.
