İnternet üzerinden verilen gerçek siparişlerin detaylarına ulaşan dolandırıcılar, tüketicileri sistem dışına çekerek IBAN veya sahte bağlantılar üzerinden haksız kazanç sağlamaya çalışıyor. Uzmanlar, platform dışı ödeme yönlendirmelerine karşı vatandaşları uyarırken, tüm alışveriş işlemlerinin yalnızca resmi uygulama ve internet siteleri üzerinden tamamlanması gerektiğini belirtiyor.
Siber dolandırıcılar, tüketicilerin gerçekleştirdiği gerçek alışverişlerin ardından “ürün fiyatı yanlış girildi” veya “siparişte sorun oluştu” gibi bahaneler öne sürerek ek para talep ediyor. Tüketici Konfederasyonu Siber Güvenlik Komisyonu Başkanı Muharrem Baki, geçmişte sosyal medya alışverişlerinde görülen IBAN ile ödeme yönteminin, artık tüketicinin sipariş bilgilerine erişilerek güven unsuru üzerinden istismar edildiğini aktardı.
Kişisel verilerin güvenliğinin kritik bir konu olduğunu vurgulayan Baki, şu değerlendirmede bulundu:
“Siparişinizde sorun oluştu, ürünün fiyatı yanlış girildi veya siparişin devam etmesi için aradaki farkı ödemeniz gerekiyor gibi gerekçelerle asıl amaç tüketicilerin platform dışına çıkarılarak kendi hesaplarına para göndermelerini sağlamak. Peki buna inanan, mağdur olan vatandaşlar neden böyle bir duruma maruz kalıyor? Çünkü bir güven oluşuyor, platformun gerçekten yaptığınız alışverişi bildiğini düşünüyorsunuz. Ancak platform dışından da kötü niyetli kişiler sizin bilgilerinize, kişisel verilerinize ulaştığı takdirde bu gibi problemler oluşabiliyor. Vatandaşlara ‘bilmediğiniz yerlerden uygulamalar indirmeyin’ veya ‘telefonunuza gelen SMS’lerdeki linklere tıklamayın’ diyoruz. Çünkü telefonlarınıza gelen sahte yazılımlarla aslında bu gibi bilgiler dışarıya aktarılıyor olabilir. Kişisel veriler de müşteri bilgisinin güvenliği açısından değerlendirilmesi gereken önemli bir konu.”
Kopya siteler ve dış bağlantılara dikkat
Güvenli ödeme sistemlerinin adları kopyalanarak sahte internet sayfaları hazırlandığına işaret eden Baki, SMS, e-posta, WhatsApp ya da telefon kanalıyla paylaşılan IBAN numaralarına ve ödeme bağlantılarına karşı dikkatli olunması gerektiğini kaydetti.
Baki, sahte web siteleri üzerinden yürütülen riskli süreci şu sözlerle aktardı:
“Bazı platformlara özel ödeme yöntemlerinin isimleriyle sahte internet siteleri oluşturularak bu siteler üzerinden ödeme yapmanız sağlanıyor. Siz gerçekten platformda olduğunuzu zannediyorsunuz ancak dolandırıcıların oluşturduğu sahte, kopya sitenin içinde olabilirsiniz. Burada SMS, WhatsApp, telefon veya e-posta yoluyla gönderilen IBAN veya ödeme bağlantılarına karşı çok temkinli olmalıyız. IBAN’a para göndermesek bile tıkladığımız link üzerinden kart bilgilerimizi girerek ödeme yapabiliriz. Onun da aslında IBAN’a para göndermekten hiçbir fark yok.”
Alışveriş sonrasında ek ödeme talep edilen durumlarda tüketicilerin ilk olarak e-ticaret platformunun resmi uygulamasından kontrol sağlaması gerektiği bildirildi. İletişime geçen kişinin kurum yetkilisi olup olmadığının doğrulanmasının önemine değinen Baki, panikle işlem yapılmaması gerektiği konusunda uyarıda bulundu.
Kullanıcıların temkinli davranarak süreci resmi kanallardan teyit etmesi gerektiğini vurgulayan Baki, sözlerini şöyle tamamladı:
“IBAN’ı paylaşan kişinin gerçekten platform çalışanı olup olmadığı da resmi kanallarla doğrulanmalı, şüphe varsa ödeme yapılmamalı. Kesinlikle her an dolandırılacakmış gibi şüpheyle yaklaşmalıyız. Platformun dışına çıktığımız her takdirde sorumluluk bize aittir. Dolandırıcılıkta en önemli savunma mekanizması da tüketicinin kendisinden istenen işlemi gerçekleştirmeden önce bir an durup kaynağını doğrulaması. Dolandırıcılar sosyal mühendislik yapıyorlar. Sizi anlık olarak düşünmeden karar almaya sevk ediyorlar. Panik yaratmak istiyorlar ve böylece düşünmeden yanlış işler yapmanızı, cebinizdeki paranızı kaybetmenize sebep olmaya çalışıyorlar”
